चेतना मूलक नाटक सम्पन्न

धुन्चे, रसुवा

बढ्दो मानव तस्करी तथा बेचविखन न्यून गर्न रसुवाका गाउँ गाउँमा चेतना मूलक नाटक प्रदर्शन गरिएको छ ।

जिविसको युवा साँझेदारी कार्यक्रममार्फत उदयीमान सामाजिक विकास युवा समाजले यार्सा, सरमथली र राम्चेमा मानव तस्करी तथा बेचविखन बिरुद्ध सडक नाटक प्रस्तुत गरेको हो । उमेर नपुग्दै नागरिकता र राहदानी दिएर विदेश जाने तथा बिभिन्न प्रलोभनमा फसेर विदेशमा पीडित हुनु पर्ने हुनाले वैदेशिक रोजगारीमा जानु अघि मान्यता प्राप्त संस्थाबाट तालिम लिएर मात्र जानु पर्ने अन्यथा विदेशमा धेरै नेपालीहरूले पीडित हुनु परेको विषयमा चेतनामुलक नाटक प्रदर्शन गरिएको संस्थाका अनन्त न्यौपानेले बताए । राम्चेमा भएको कार्यक्रममा जिविसका कार्यक्रा अधिकृत कृष्ण विक, जिल्ला खेलकुद विकास समितिका कल्पना तामाङ, माईती नेपालका सहदेव तिवारी सहभागि थिए ।

रसुवामा आकस्मिक रक्त सञ्चार सेवा

धुन्चे, रसुवा


जिल्लामा पर्ने रगत अभाव कम गर्न रसुवा जिल्लामा पहिलो पल्ट आकस्मिक रक्त संचार सेवा सुरु भएको छ ।
रगतका समस्याका कारण यहाँ उपचार गर्न आउने विरामीलाई अन्यत्र रिफर गर्न नपरोस् भन्ने उद्धेश्यले रसुवा जिल्ला अस्पतालले आजदेखि “आकस्मिक रक्त सञ्चार सेवा” सुरु गरेको छ । उपचार गर्न आउने विरामीहरूले रगतको खाँचो पर्ने भएपछि उक्त सेवा सुरु गरिएको जिल्ला स्वास्थ्य प्रमुख डा  रमेशकुमार खरेलले बताउनु भयो ।
अस्पतालको आफ्नै पहलमा सुरु गरिएको उक्त सेवामा प्रत्येक रगत समूह व्यक्ति पहिचान गरी आवश्यक पर्दा रक्त दानका लागि आग्रह गर्ने र प्रत्येक समूहका रगतहरू स्टक राखिने डा खरेलले जानकारी दिनुभयो ।
रक्तदानबाट प्राप्त रगत ३४ दिनभित्रमा प्रयोग गरिसक्नुपर्ने भएकोले जिल्लालाई स्टक राखी अन्य रगतहरू नुवाकोट तथा देशका अरु रक्त सञ्चार सेवा केन्द्रहरूमा पठाएर मुलुकभरको रगत अभावलाई परिपुर्तिमा सहयोग गर्न सकिने पनि कार्यक्रममा बताइएको छ ।
सो सेवा सञ्चालन गर्नको आवश्यक पूर्वाधार दक्ष डक्टरको व्यवस्थापन भईसकेको र आवश्यक  पर्ने रगत दिनको लागि सम्पूर्ण नागरिक समाज, सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाका व्यक्तिहरूलाई अस्पतालले अनुरोध गरेको छ । यो सेवा सञ्चालन पछि रसुवा जिल्ला अस्पतालले छिट्टै नै अल्ट्रासाउण्ड र अपरेसनको सेवा पनि सञ्चालन गर्न लागिएको बताईएको छ ।
आकस्मिक रक्त सञ्चार सेवा उद्घाटन समारोहमा रगत के हो, किन दान गर्ने भन्ने विषयमा पनि जानकारी दिइएको थियो । आकस्मिक रक्त सञ्चार सेवा सञ्चालनको लागि डा खरेल तथा जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका कर्मचारीलगायतले रक्तदान गरी कार्यक्रमको सुरुवात गरेका छन् ।

चौरी पालनतर्फ आकर्शित गर्न कृषकलाई सामाग्री वितरण

 हेमनाथ खतिवडा

धुन्चे , रसुवा
हिमाली जिल्ला रसुवाको लाङटाङमा चौरी पलक कृषकहरुलाई दुग्ध विकास संस्थानले वर्षादी, गम बुट, नुन र बाल्टिन वितरण गरेको छ ।
कृषकहरुलाई चौरी पालन तर्फ आकर्शित गर्न संस्थानले सामाग्री वितारण गरेको हो । पर्यटकीय क्षेत्रमा बढ्दो पर्यटक आगमनसँगै दुग्ध जन्य पदार्थको उत्पादन बढाउन तर्फ किसानहरुलाई दुध दुहुने बाल्टिन, गोठालोलाई वर्षादी तथा गम बुट र चौरीगाईलाई खुवाउन नुन वितरण गरिएको क्यान्जिङका चिज उत्पादन केन्द्र प्रमुख कग्याल्बो तामाङले बताउनुभयो । एक कार्यक्रमका बीच ९ सय किलो नुन, ३२ जनालाई एक एक थान बाल्टिन, गम बुट र वर्षादी बितरण भएको कृषक समुहका अध्यक्ष तेन्जेन लामाले बताए । सामाग्री बितरण तथा पेश्की रकमले चौरी पाल्न प्ररित गरेको छ उनले भने ।
दुग्ध जन्य उत्पादनको सम्भावन हुँदा पनि कृषकहरुले चारी पालनको अलवा अन्य पेशा रोजे पछि यहाँका कृषकहरुलाई चौरीपालन तर्फ आकर्शित गर्न वर्षभरी उत्पादन हुने दुधको रकम अग्रीम पेश्की दिएको पनि उहाँले बताउनुभयो । अहिले ३२ जना कृषकहरुले तीन सय वटा चौरी पालन गरिरहेका छन् । पेश्की दिन थालेपछि यस वर्ष ६ जना नयाँ कृषकले चौरी पालन सुरु गरेका छन् । यसवर्ष दैनिक ४ सय लिटर दुध कृषकले चिज केन्द्रमा बिक्रीका लागि ल्याउने गरेका छन् । गतवर्ष २ सय पचास लिटर मात्र दुध नियमित बिक्रीका लागि आउने गरेको चिज उत्पादन केन्द्रले जनाएको छ । स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकले यहाँ उत्पादत याक चिज र दहि निकै मन पराउने भएकोले दुग्धजन्य उत्पादन बढाउन आकर्शक कार्यक्रम ल्याउन आवश्य रहेको कृषकहरुको माग छ ।
अहिले प्रति लिटर ५० रुपैयाँसम्म पाएको र यसको मुल्य बृद्धि गरी ६० रुपैयाँ हुनु पर्ने र यस्ता कार्यक्रम निरन्तर हुनु पर्ने स्थानीय कृषकहरु बताउछन् ।

गाउँबाट बजारमा बसाइँ सर्ने क्रम बढ्दो छ ।

 ग्रामीण क्षेत्रमा बसोवास गर्ने कतिपयले पाल्दै आएका पशु घटाउँदै छन् । धेरैले पाल्नै छाडिसके । कास्कीको एक गाउँका युवकले भने व्यावसायिक शरूपमा भेंडाबाख्रा पालेर वाषिर्क लाखौं आम्दानी गर्दै आएका छन् ।
उत्तरी ल्वाङघलेल-९ सिदिङका २५ वर्षीय गोविन्द गौतम भेंडाबाख्रा पालेर उदाहरणीय बन्दै आएका
हुन् । 'मेरो खोरमा पाँच सयभन्दा बढी भेंडाबाख्रा छन्,' मर्दी हिमाल ट्रेकिङ रुटको हाई प्वाइन्टस्थित गोठमा भेटिएका गौतमले भने, 'अब दसंैको सिजन सुरु भएकाले गाउँतिर झारेर बिक्री गर्ने योजनामा छु ।' गौतमले बिक्रीबाट वाषिर्क ४ लाख रुपैयाँभन्दा बढी नाफा हुने गरेको बताए ।
गौतम रोजगारीका लागि ७ वर्षअघि खाडी मुलुक कतार पुगेका थिए । त्यहाँको कमाइमा सन्तुष्ट हुन नसकेपछि गाउँ फर्किएर भेंडाबाख्रा पालनमा लागेको उनले बताए । 'खाडीमा ३ वर्ष बसेर गाउँ फर्किएँ,' भेंडा धपाउँदै गरेका गौतमले भने, 'उता (विदेशमा) अरूले अह्राएको काम गर्नुपथ्र्यो । यहाँ आफ्नो काम गर्न सजिलै भएको छ । कमाइबाट पनि सन्तुष्ट छु ।'
उनका बाबुबाजेले ३२ वर्षअघि भेंडा पाल्न सुरु गरेका थिए । त्यो क्रम केही वर्षपछि बन्द भएको थियो । विदेशमा भोगेको पीडापछि गोविन्दले पुनः त्यो पेसालाई निरन्तरता दिएका हुन् । उनी एक्लैले नभ्याउने भएकाले एक जना गोठालो राखेका छन् । घुम्ती रूपमा पाल्ने भएकाले गौतमले अस्थायी छाप्रा बनाउँदै आएका छन् । उनले असारदेखि असोज पहिलो सातासम्म ४ हजार ५ सय मिटरको उचाइमा, असोज-कात्तिकमा ३ हजार ५ सय मिटर र हिउँदमा गाउँको खेतबारीमा गोठ सार्ने गर्छन् ।
लेकमा ठूला-ठूला खर्क रहेका र त्यहीं चर्ने भएकाले साना पाठापाठीबाहेक अरूलाई घाँस काट्न नपर्ने हुँदा स्याहार्न सजिलो भएको उनले बताए ।
स्थानीय समाजसेवी राजेन्द्र गुरुङका अनुसार पहिले गाउँका धेरै जनाले लेकमा भेंडाबाख्रा पाल्ने गर्थे । अहिले त्यो क्रम घट्दै गएको छ । 'गोविन्दले मात्रै यो पेसालाई निरन्तरता दिएका छन्, गुरुङले भने 'उनी गाउँका उदाहरणीय युवा हुन् । धन कमाउन विदेशै जानुपर्छ भन्ने मान्यतालाई उनले तोडेका छन् ।' पशु सेवा कार्यालय कास्कीका प्रमुख प्रकाशराज श्रेष्ठले अधिकांश युवा रोजगारका लागि देश-विदेश भौंतारिइरहेका बेला गौतमको काम निकै प्रशंसनीय रहेको बताए ।